Η Λαογραφική Συλλογή
Η Λαογραφική Συλλογή

Στον όροφο του αρχοντικού εκτίθεται μέρος της Λαογραφικής Συλλογής του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου με αναφορά κυρίως στη νησιωτική παράδοση. Πρόκειται για αντιπροσωπευτικά δείγματα της νεοελληνικής τέχνης που γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση από τα μέσα του 18ου ώς το τέλος του 19ου αιώνα. Παραδοσιακές ενδυμασίες, κοσμήματα, κεντήματα, υφαντά, κεραμικά και ξυλόγλυπτα αντικατοπτρίζουν τις κοινωνικοοικονομικές  συνθήκες του τόπου τους και εκφράζουν τις αισθητικές αντιλήψεις της εποχής τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρώτη αίθουσα του ορόφου, όπου εκτίθενται μέσα σε προθήκη οι πολυτελείς αστικές ενδυμασίες της Υδραίας Ελένης Βούλγαρη, εγγονής του Λαζάρου Κουντουριώτη, η ενδυμασία της Σπετσιώτισσας Μαρίας Μπόταση, και η φορεσιά της Ψαριανής Καλλιόπης Κοτζιά. Στον ίδιο χώρο παρουσιάζονται και τα περίφημα υδραίικα μαντίλια, δημιουργήματα της γυναικείας καλλιέργειας και ευαισθησίας με κυρίαρχο αυτό της Κυριακούλας Κριεζή, Επίτιμης Κυρίας των Τιμών της βασίλισσας Αμαλίας. Ο επισκέπτης θα θαυμάσει επίσης τα δύο ξυλόγλυπτα επιχρωματισμένα τμήματα από τον εσωτερικό διάκοσμο του αρχοντικού του «μπέη» της Ύδρας Γεωργίου Βούλγαρη ενώ αναμφισβήτητα θα τον εντυπωσιάσει με την πολυτέλεια της κατασκευής και την τεχνική της τελειότητα, η βαρύτιμη ενδυμασία της Σταματίνας (Λαζαρίνας) Κουντουριώτη, τυπικό δείγμα υδραίικης φορεσιάς με ολομέταξο πτυχωτό σκουροπράσινο φουστάνι και μεταξωτή τζάκα (ζακέτα). 

Στην επόμενη αίθουσα, παρουσιάζονται ποικίλα κοσμήματα και παραδοσιακές ενδυμασίες με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τη Βόρεια Ελλάδα, την Ήπειρο, την Αττική και τη Μικρά Ασία.
Το ενδιαφέρον του επισκέπτη έλκει επίσης η μεγάλη αίθουσα του ορόφου, η οποία είναι αφιερωμένη στη νησιωτική Ελλάδα και ιδιαίτερα η κεντρική προθήκη της αίθουσας, στην οποία εκτίθενται εξαίρετα δείγματα αργυροχρυσοχοίας, φιλοτεχνημένα με τις πατροπαράδοτες τεχνικές τη σφυρήλατη, τη χυτή, την έκτυπη, την εγχάρακτη, τη διάτρητη, τη συρματερή, τα σμάλτα και το σαβάτι. 
Τα πολύχρωμα κεραμικά πιάτα και οι γαβάθες μαζί με τους τριφυλλόσχημους μαστραπάδες και τα κανάτια από διάφορες περιοχές του ελληνισμού δίνουν άλλη μια πτυχή της νησιωτικής παράδοσης παραπέμποντας στο εσωτερικό του νησιώτικου σπιτιού. 

Αξίζει τέλος να αναφερθεί η τελευταία εκθεσιακή ενότητα που αφορά τη νεοελληνική υφαντική και παρουσιάζει εκτός από τον ξύλινο σκαλιστό αργαλειό από την Κρήτη και τα διάφορα εργαλεία για την επεξεργασία του μαλλιού, εξαιρετικά δείγματα υφαντών με πολύχρωμα κεντήματα του αργαλειού για το στολισμό του σπιτιού και το ντύσιμο της οικογένειας.