Ενδύματα & Κοσμήματα

Παραδοσιακές & Αστικές Ενδυμασίες 

Στη Συλλογή ανήκουν τοπικές παραδοσιακές ενδυμασίες (γυναικείες ανδρικές, νυφικές, καθημερινές και παιδικές), καθώς και εξαρτήματα ενδυμασιών (πουκάμισα, φορέματα, φούστες, γιλέκα, σιγκούνια, καβάδια, μαντίλια, μπόλιες, τραχηλιές, ζωνάρια, ποδιές, παπούτσια) από όλα τα κέντρα όπου άκμασε ο ελληνισμός (ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδας, Μικρά Ασία, Πόντος κλπ.). Διακρίνονται για τη μεγάλη ποικιλία τους τόσο στη μορφή όσο στα υλικά κατασκευής και τα διακοσμητικά θέματα ανάλογα με τις κλιματολογικές και γεωγραφικές συνθήκες, τις ιστορικές επιρροές, τα ήθη, τα έθιμα και τον τρόπο ζωής της κάθε περιοχής από την οποία προέρχονται.

Πολλές από τις ενδυμασίες ανήκουν σε επώνυμα πρόσωπα της ελληνικής ιστορίας που έζησαν από το 18ο αι. ως τα μέσα του 19ου αι. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε το χρυσοκέντητο μενεξεδί φόρεμα της κυρά-Φροσύνης, την νυφική κοζόκα της Φωτεινής Τζαβέλα-Κολοκοτρώνη, την ενδυμασία της αθηναϊκής οικογένειας Μπενιζέλου, καθώς και  ενδυμασίες των κυριών επί τιμή της βασίλισσας Αμαλίας και της βασίλισσας Όλγας, μελών των οικογενειών των αγωνιστών της Επανάστασης του 1821.

Για την παλαιότητα και την σπανιότητά τους διακρίνονται οι ενδυμασίες της Λήμνου, της Ίου, της Αμοργού, του Αρχαγγέλου Ρόδου και της Ζακύνθου (18ος αι.). Από τις παλαιότερες ενδυμασίες της συλλογής αναφέρουμε επίσης τις ενδυμασίες από την Αθήνα, τα Μεσόγεια Αττικής, τη Σκύρο, το Πυργί Χίου (ανδρική), την Αστυπάλαια, τη Νίσυρο, το Καστελόριζο, τη Μάνη, τα Ιωάννινα, το Αργυρόκαστρο και την Κερασούντα Πόντου (18ος αι.).

Αστικά γυναικεία, παιδικά και βαφτιστικά ενδύματα του 20ου αι. αποτελούν τα νέα αποκτήματα της συλλογής που συνεχίζει να εμπλουτίζεται ως σήμερα.

 

Στρατιωτικές Ενδυμασίες

Η Συλλογή περιλαμβάνει στρατιωτικές στολές και εξαρτήματα από την εποχή της ελληνικής επανάστασης μέχρι και τα μέσα του 20ου αιώνα. Στη συλλογή εντάσσονται και οι διπλωματικές στολές του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αι.

Περιλαμβάνονται στολές από την Ελληνική Επανάσταση (Ιερός Λόχος, σώμα τακτικού στρατού Δημητρίου Υψηλάντη), από την εποχή του Όθωνα και την εποχή του Γεωργίου Α΄, στρατιωτικές στολές της βασιλικής οικογένειας, στολές από τους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-1913, τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο 1940-1941 και το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς και μεταγενέστερες.

Από τις παλαιότερες στολές που εισήχθησαν στο Μουσείο είναι η εκείνη του σημαιοφόρου της Φάλαγγας του Εθνικού Πανεπιστημίου 1862-1863 (αποκτήθηκε το 1887) και η στολή του ιερολοχίτη Κωνσταντίνου Ξενοκράτους, ο οποίος έλαβε μέρος στην μάχη του Δραγατσανίου (αποκτήθηκε το 1899).

 

Ιερατικά Aμφια   

Περιλάμβάνει άμφια σημαντικών ιεραρχών του 19ου  και 20ου αιώνος μεταξύ των οποίων τα άμφια του Οικουμενικού Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄, του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου, του Μητροπολίτη Σύρου, Τήνου και Σερίφου (1866-1875) Αλεξάνδρου Λυκούργου συνιστούν μοναδικά ιερά κειμήλια του Ορθοδόξου Ελληνισμού.

 

Κοσμήματα

Στη Συλλογή Κοσμημάτων του Μουσείου περιλαμβάνονται εξαίρετα δείγματα αργυροχρυσοχοΐας, εκκλησιαστικά (στέφανα γάμου, εγκόλπια και εκκλησιαστικές πόρπες κ.ά) και κοσμικά, όπως φορητά κοσμήματα της παραδοσιακής γυναικείας και ανδρικής ενδυμασίας (κοσμήματα κεφαλόδεσμου, τεπελίκια, σκουλαρίκια, γιορντάνια, κιουστέκια, καρφίτσες, βραχιόλια, σταυροί, πόρπες, κοσμήματα ράχης και ποδιάς). Για την κατασκευή τους, κύρια πρώτη ύλη ήταν το ασήμι, φιλοτεχνημένο με τις πατροπαράδοτες τεχνικές (τη σφυρήλατη, τη χυτή, την έκτυπη, την εγχάρακτη, τη διάτρητη), το σμάλτο και το σαβάτι. Σπανιότερα, κυρίως στη νησιωτική Ελλάδα, χρησιμοποιήθηκε ο χρυσός.

Εξαίχουσα θέση κατέχουν τα κοσμήματα επωνύμων προσώπων, όπως η σφυρήλατη πόρπη της Μόσχως Τζαβέλα, τα βραχιόλια που ο Ιωάννης Καποδίστριας πρόσφερε ως γαμήλιο δώρο στην Φωτεινή Τζαβέλα-Κολοκοτρώνη, το δαχτυλίδι της Ζαμπιάς Κολοκοτρώνη, μητέρας του αρχιστράτηγου.

GALLERY