Συλλογή Οικιακού & Επαγγελματικού Εξοπλισμού

Κεντήματα, Υφαντά & Σταμπωτά

Κεντήματα
Τα νεοελληνικά κεντήματα διακρίνονται ανάλογα με τη μορφή τους σε ασπροκεντήματα, χρωματιστά, δαντέλες και χρυσοκέντητα και ανάλογα με τη χρήση τους σε κεντήματα για το στολισμό του σπιτιού (σπερβέρια, κρεβατόγυροι, καλύμματα, σεντόνια, πετσέτες, τσεβρέδες, θήκες για μαξιλάρια, κουρτίνες κλπ.), εκκλησιαστικά και κεντήματα της φορεσιάς. Η συλλογή των κεντημάτων του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά δείγματα από όλα τα είδη της νεοελληνικής κεντητικής. Ιδιαίτερη θέση στη Συλλογή έχει μικρός αριθμός κεντημάτων με ιστορικά θέματα. Συγκεκριμένα υπάρχουν:

  • Κεντήματα με φιλελληνικά θέματα, αντίγραφα από γνωστά ευρωπαϊκά χαρακτικά του 19ου αι. Προέρχονται κυρίως από αγορές των νεότερων δεκαετιών.
  • Κεντήματα (πάντες τοίχου, διακοσμητικά κλπ.), με προσωπογραφίες ιστορικών προσώπων, όπως ο βασιλιάς Όθων, η βασίλισσα Όλγα κλπ., συνθέσεις που εικονίζουν σημαντικές ιστορικές στιγμές, όπως η είσοδος του βασιλέως Γεωργίου Α' με το επιτελείο του στη Θεσσαλονίκη τον Οκτώβριο 1912, αλληγορικές συνθέσεις, όπως «Η Ανάστασις της Κρήτης», καθώς και θυρεοί.

Υφαντά
Τα υφαντά ξεχωρίζουν για την χρωματική τους αρμονία καθώς και για των πλούτο των διακοσμητικών τους θεμάτων (γεωμετρικά, αφηγηματικά, ανθικά κλπ.). Στη συλλογή εκπροσωπούνται αντικείμενα (πάνω από 200) που χρησιμοποιούνταν για την εσωτερική διακόσμηση του σπιτιού, όπως χράμια, κιλίμια, χαλιά, τζακόπανα, μαξιλάρια, ταγάρια κλπ.
Υπάρχει ακόμη μικρός αριθμός υφαντών (μαξιλάρια, πάντες τοίχου κλπ.) με ιστορικά θέματα, όπως προσωπογραφία του Θεόδωρου Δηλιγιάννη, κρητική πάντα τοίχου αναμνηστική της ανακήρυξης του πρίγκιπα Γεωργίου ως αρμοστή του νησιού, μικρό χαλί με απεικόνιση της εισόδου του Παναθηναϊκού Σταδίου κατά τη Μεσολυμπιάδα του 1906, κλπ.

Σταμπωτά
Τα σταμπωτά αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία υφασμάτων που διακοσμούνται με την τυποβαφική τεχνική. Η συλλογή περιλαμβάνει διακοσμητικά αντικείμενα για το σπίτι, όπως μαξιλάρες, πάντες και τζακόπανα, με πλούσια θεματολογία.

 

Έπιπλα

Η Συλλογή περιλαμβάνει:

  • Έπιπλα παραδοσιακά του 19ου αι., κυρίως κασέλες, σκαλιστές ή ζωγραφιστές, και σοφράδες.
  • Έπιπλα από κατοικίες γνωστών προσωπικοτήτων του 18ου και 19ου αι, όπως πολυθρόνα από το αρχοντικό του Πέτρου Μαυρογένη στην Μύκονο, γραφεία των Γρηγορίου Ε΄, Αδαμαντίου Κοραή, Ιωάννη Καποδίστρια, Χαριλάου Τρικούπη, Θεόδωρου Δηλιγιάννη, Ζαν Μωρεάς, καρέκλα του Δ. Βουδούρη, πολυθρόνα του Λάζαρου Κουντουριώτη κλπ, κρεβάτι εκστρατείας του λόρδου Μπάιρον κ.λπ..
  • Έπιπλα της βασιλικής οικογένειας που προέρχονται από το Μουσείο Γεωργίου Α΄.
  • Το σύνολο της επίπλωσης του αρχοντικού Λαζάρου Κουντουριώτη στην Ύδρα, όπως δωρήθηκε στην Εταιρεία από τους τελευταίους ιδιοκτήτες του.

 

Κεραμικά

Η Συλλογή περιλαμβάνει αντικείμενα, κατασκευασμένα από πηλό, πορσελάνη και γυαλί. Πρόκειται για πιάτα, τμήματα από σερβίτσια, βάζα, αγαλματίδια, ρολόγια, είδη γραφείου και άλλα χρηστικά αντικείμενα, προϊόντα παραγωγής ευρωπαϊκών ή ελληνικών εργαστηρίων του 19ου και 20ου αιώνα, τα οποία ταξινομούνται σε τέσσερις επιμέρους κατηγορίες:

  • Αντικείμενα φιλοτεχνημένα μέσα στα πλαίσια του φιλελληνικού κινήματος, όπως η σειρά γαλλικών πιάτων με φιλελληνικές παραστάσεις βασισμένες στις λιθογραφίες του Charles Henri (ή Karl) Loeillot-Hartwig.
  • Αντικείμενα αναμνηστικά ιστορικών προσώπων ή γεγονότων, όπως σερβίτσιο με απεικόνιση σκηνής από την ανατίναξη της Μονής Αρκαδίου στην Κρήτη (1866).
  • Αντικείμενα που ανήκαν σε γνωστά πρόσωπα της νεότερης ελληνικής ιστορίας, όπως το αναμνηστικό δώρο (μελανοδοχείο, χαρτοκόπτης και μικροτρύπανο) που προσφέρθηκε στο γιο του Κωνσταντίνου Κανάρη από τον Φιλανθρωπικό Σύνδεσμο υπέρ των Ελλήνων  του Παρισιού το 1826.
  • Χρηστικά κυρίως αντικείμενα, έργα λαϊκών καλλιτεχνών, όπως μαστραπάδες, κεραμικά τύπου Τσανάκ Καλέ κ.ά.
  • Ξεχωριστή θέση στη συλλογή κεραμικών κατέχουν δύο σειρές πήλινων γλυπτών συνθέσεων, έργα του κύπριου λαϊκού καλλιτέχνη Δημητράκη Γεροκώστα, οι οποίες αποτυπώνουν θέματα από την τελετουργία του γάμου και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Πρόκειται για 25 γλυπτά με γενικό τίτλο Ο Κυπριακός γάμος και άλλα 5 με τίτλο Από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.

 

Σκεύη, Εργαλεία και Μηχανήματα

Στη Συλλογή ανήκουν:

  • μικρά χρηστικά οικιακά, ξύλινα και μεταλλικά αντικείμενα της καθημερινής ζωής του 19ου και 20ού αι. (τσότρες και ξύστρες των αγωνιστών της επανάστασης του 1821, μύλοι, γουδιά, λυχνάρια, ξύλινα κουτάλια, τυροβόλια και άλλα δείγματα του λαϊκού  πολιτισμού), χρηστικά και διακοσμητικά αντικείμενα για το στολισμό του σπιτιού (ασημένια ζάρφια, δίσκοι κ.ά.).
  • εργαλεία για αγροτικές εργασίες (παλαμαριές, καλαθάκι για τη συγκομιδή μαστίχας κλπ.) και οικοτεχνίας (αργαλειός, ανέμη, ροδάνι, ρόκες, σαΐτες κ.ά.).
  • μουσικά όργανα (ταμπουράς του Ι. Μακρυγιάννη, ποιμενικός αυλός, νησιώτικη λύρα κλπ.).
  • λειτουργικά αντικείμενα  του 19ου  και 20ου αι.: δισκοπότηρα, σταυροί ευλογίας κ.λπ.
  • επαγγελματικά εργαλεία: ναυτικά όργανα όπως ο ηλιακός γνώμονας του Ιάκωβου Τομπάζη, ξύλινες μήτρες για σταμπωτά υφάσματα, μήτρες νομισμάτων, τυπογραφικά κλισέ, καθώς και συλλογή σφραγίδων, προπλασμάτων ετικεττών, καλλιτεχνικών κλισέ, τυπογραφικών στοιχείων και λοιπού υλικού από το Καλλιτεχνικό Εργοστάσιο Χαρακτικής Γεωργ. Μαλλιωτάκη (1912-1940).
  • μηχανήματα, όπως τμήμα του τυπογραφείου που λειτουργούσε στο πολιορκημένο Μεσολόγγι κατά την επανάσταση του 1821.
GALLERY